Wtedy rzek\u0142 Pan do Kaina: \u201eGdzie jest brat tw\u00f3j Abel?\u201d A on odpowiedzia\u0142: \u201eNie wiem. Czy\u017c jestem str\u00f3\u017cem brata mego?\u201d<\/p>\n
Jan Darowski urodzi\u0142 si\u0119 w 1926 roku w tej cz\u0119\u015bci \u015al\u0105ska, kt\u00f3ra tylko sze\u015b\u0107 lat wcze\u015bniej nale\u017ca\u0142a do Prus. W 1943 roku zosta\u0142 wcielony do Wehrmachtu, przeszed\u0142 w Normandii na stron\u0119 aliant\u00f3w i przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do Wojska Polskiego. Osiedli\u0142 si\u0119 w Anglii, gdzie dzia\u0142a\u0142 jako poeta, eseista i t\u0142umacz, r\u00f3wnocze\u015bnie pracuj\u0105c jako drukarz. Zmar\u0142 w 2008 roku.<\/p>\n
Jego wiersz \u201ePost mortem\u201d wszed\u0142 w tomik pod tytu\u0142em Drzewo sprzeczki<\/em> z 1969 roku. 92\u2013letni Czes\u0142aw Mi\u0142osz napisa\u0142 o nim w swoim ostatnim roku \u017cycia: \u201e\u017baden tak gorzki i okrutny wiersz nie zosta\u0142 napisany w Polsce. \u2026 Niepo\u015blednie znaczenie ma te\u017c ten utw\u00f3r dlatego, \u017ce w og\u00f3le podobne s\u0142owa mog\u0142y polskiemu poecie przej\u015b\u0107 przez gard\u0142o.\u201d<\/p>\n Wiersz ten mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cnie odczytany. U\u015bwiadamia to zw\u0142aszcza lektura esej\u00f3w Darowskiego. Interpretacj\u0119 pozostawiam czytelnikowi.<\/p>\n Z gwiazd\u0105 Dawida zeszli pod nasz\u0105 ziemi\u0119, Nie pomo\u017ce alkohol. Na powierzchni\u0119 wyp\u0142ywa Morderca mo\u017ce w bia\u0142ych r\u0119kawiczkach A zamy\u015blony hura-chrze\u015bcijanin, Ale my w spisku byli\u015bmy najstarsi, …………………………<\/p>\n Te same r\u0119ce s\u0105 wiatrem za szyb\u0105 Med Davidsstj\u00e4rnan steg de ned under v\u00e5r jord, Alkohol hj\u00e4lper inte. V\u00e5r skenhelighets M\u00f6rdaren kan, ikl\u00e4dd vita handskar, En ivrig kristen, f\u00f6rsjunken i tankar Men vi var allra \u00e4ldst bland sammansvurna, …………………………<\/p>\nPost mortem<\/h2>\n
\nzatruli powietrze dwutlenkiem \u015bmiertelnych Psalm\u00f3w
\nmusimy si\u0119 dusi\u0107, my, mordu \u015bwiadkowie,
\nza drug\u0105 r\u0105czk\u0119 z katem i\u015b\u0107 pochyleni w dziejach.<\/p>\n
\noleist\u0105 purpur\u0105 nasza hipokryzja.
\nNie pomog\u0105 pomniki i fakt \u017ce\u015bmy bezbronni
\nbyli jak oni. Nie wszystkich smuci\u0142 miecz
\nrozcinaj\u0105cy w\u0119ze\u0142 gordyjski dla nas,
\nrozcinaj\u0105cy dwa \u017cycia narodu.
\nNie pomo\u017ce alkohol, Lete tch\u00f3rz\u00f3w i g\u0142upc\u00f3w.<\/p>\n
\npodawa\u0107 r\u0119k\u0119 tym co ocaleli.
\nMo\u017ce powiedzie\u0107, patrz moja prawica
\nczysta jest, nie wiedzia\u0142a co druga r\u0119ka czyni.<\/p>\n
\nstrz\u0105saj\u0105c popi\u00f3\u0142 cygara w Atlantyk,
\nrzec mo\u017ce, owszem, napis by\u0142 i r\u0119ka,
\nale nie mia\u0142em z sob\u0105 okular\u00f3w.<\/p>\n
\nnawet milczeniem nie zobowi\u0105zani,
\njedli\u015bmy chleb wsp\u00f3lny,
\nz tej samej ska\u0142y
\npili, ich r\u0119ce dotyka\u0142y nas,
\nbezkrwiste r\u0119ce biblijnych krawc\u00f3w \u2013<\/p>\n
\nszarpi\u0105 czerwony wstyd wie\u0144ca
\nszarpi\u0105 pami\u0119\u0107.<\/span><\/p>\n<\/div>\nPost mortem<\/h2>\n
\nf\u00f6rgiftade luften med d\u00f6dspsalmernas dioxid,
\nvi m\u00e5ste kv\u00e4vas, vi, vittnen till mord,
\ng\u00e5 hand i hand med b\u00f6deln, b\u00f6jda i historien.<\/p>\n
\noljiga purpur flyter upp till ytan.
\nMonument hj\u00e4lper inte, inte heller att vi
\nvar lika f\u00f6rsvarsl\u00f6sa. Inte alla s\u00f6rjde
\nn\u00e4r sv\u00e4rdet h\u00f6gg itu den gordiska knuten
\nf\u00f6r oss, h\u00f6gg itu nationens tv\u00e5 liv.
\nAlkohol hj\u00e4lper inte, ynkryggens och d\u00e5rens Lethe.<\/p>\n
\nr\u00e4cka sin hand till dem som \u00f6verlevde.
\nHan kan s\u00e4ga, se, min h\u00f6gra hand
\n\u00e4r ren, den visste inte vad den andra gjorde.<\/p>\n
\nn\u00e4r han str\u00f6r cigarraskan i Atlanten,
\nkan s\u00e4ga, medges, skriften fanns och handen,
\ndessv\u00e4rre hade jag inga glas\u00f6gon.<\/p>\n
\ntigandet gjorde det ju knappast tvunget,
\nvi hade delat br\u00f6d,
\ndruckit ur samma klippa,
\nderas h\u00e4nder hade r\u00f6rt vid oss,
\nde bibliska skr\u00e4ddarnas bleka h\u00e4nder.<\/p>\n