{"id":959,"date":"2016-09-02T15:28:24","date_gmt":"2016-09-02T13:28:24","guid":{"rendered":"https:\/\/hirschberg.wpengine.com\/pl\/?p=959"},"modified":"2016-09-16T08:54:07","modified_gmt":"2016-09-16T06:54:07","slug":"glosy-o-traktatach-wierszem-czeslawa-milosza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hirschberg.se\/pl\/glosy-o-traktatach-wierszem-czeslawa-milosza\/","title":{"rendered":"G\u0142osy o traktatach wierszem Czes\u0142awa Mi\u0142osza"},"content":{"rendered":"

Kilka g\u0142os\u00f3w o traktatach wierszem Czes\u0142awa Mi\u0142osza, obecnie dost\u0119pnych w t\u0142umaczeniu na szwedzki<\/a>:<\/p>\n

\u201eTraktat moralny<\/em> jest fascynuj\u0105cym zapisem zmaga\u0144 z terrorem historii. Mi\u0142osz \u2026 zaprotestowa\u0142 przeciwko takiej formie moralnego relatywizmu, w kt\u00f3rej zak\u0142ada si\u0119, \u017ce kryteria moralnej oceny ludzkich zachowa\u0144 mo\u017cna wydedukowa\u0107 ze znajomo\u015bci tajemnic Weltgeistu<\/em>.\u201d \u2013 \u0142ukasz tischner cytuj\u0105c leszka ko\u0142akowskiego<\/span><\/p>\n

\u201eTraktat poetycki<\/em> \u2026 zawiera niedu\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107, ze czterdzie\u015bci linii, po\u015bwi\u0119conych Duchowi Dziej\u00f3w. To najwi\u0119ksza wypowied\u017a poetycka, jak\u0105 znam. Pod wzgl\u0119dem intelektualnym znajduje si\u0119 na granicy czego\u015b niepoj\u0119tego.\u201d \u2013 joseph brodsky<\/span><\/p>\n

\u201eBywaj\u0105 poematy tak pot\u0119\u017cne, \u017ce rozrywaj\u0105 granice, w kt\u00f3rych zosta\u0142y stworzone \u2013 granice j\u0119zyka, geografii, epoki. \u2026 Spotkanie z wierszem o takiej sile jest ol\u015bniewaj\u0105cym prze\u017cyciem. \u2026 Traktat poetycki<\/em> jest dla mnie najszerzej zakrojonym i najbardziej wzruszaj\u0105cym wierszem tego p\u00f3\u0142wiecza. Z pewno\u015bci\u0105 trafi do antologii i wypis\u00f3w, a zawarte w nim kategoryczne wypowiedzi o tym, co poezja musi sobie obra\u0107 za zadanie, a czego nie mo\u017ce, stan\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 zbiorowej ars poetica<\/em> naszej kultury.\u201d \u2013 helen vendler<\/span><\/p>\n

\u201eTraktat poetycki<\/em> stara si\u0119 odpowiedzie\u0107 na pytanie, jak mo\u017cliwa jest poezja w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym zapanowa\u0142 nihilizm. \u2026 Aby pisa\u0107 dobre wiersze, poeta musi dotrze\u0107 do korzeni z\u0142a, obna\u017cy\u0107 j\u0105dro ciemno\u015bci\u2026 W\u0142a\u015bnie z\u0142o \u2013 diabe\u0142 \u2013 jest ukrytym bohaterem Traktatu<\/em>. Ale skoro z\u0142o, to i dobro. Ju\u017c teraz wida\u0107, \u017ce Traktat poetycki<\/em> spe\u0142nia warunki najs\u0142ynniejszego ze swoich poprzednik\u00f3w: jest \u2013 w swojej istocie \u2013 traktatem teologiczno-politycznym.\u201d \u2013 jan b\u0142o\u0144ski<\/span><\/p>\n

\u201eCo ma zrobi\u0107 poeta, aby unikn\u0105\u0107 zatrza\u015bni\u0119cia, jak w pu\u0142apce, w jednej z dwu nier\u00f3wnych cz\u0119\u015bci, na kt\u00f3re ludzko\u015b\u0107 zawsze, jak si\u0119 zdaje, by\u0142a nieodwracalnie podzielona: \u2019tych, kt\u00f3rzy wiedz\u0105, ale nie m\u00f3wi\u0105\u2019, i \u2019tych, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, ale nie wiedz\u0105\u2019?\u201d \u2026 Sze\u015b\u0107 wyk\u0142ad\u00f3w wierszem<\/em> to w gruncie rzeczy powr\u00f3t Mi\u0142osza do zadanego przeze\u0144 ponad czterdzie\u015bci lat wcze\u015bniej s\u0142awnego pytania: \u2019Czym jest poezja, kt\u00f3ra nie ocala \/ Narod\u00f3w ani ludzi?’ \u2026 Czym jest poezja, kt\u00f3ra nie pr\u00f3buje osi\u0105gn\u0105\u0107 nieosi\u0105galnego, kt\u00f3ra wyzbywa si\u0119 przekonania, \u017ce jej powinno\u015bci\u0105 jest dzi\u015b, tak jak zawsze, zar\u00f3wno<\/em> \u2019wiedzie\u0107\u2019, jak \u2019m\u00f3wi\u0107\u2019, \u2019uczy\u0107 si\u0119\u2019, jak i \u2019naucza\u0107\u2019, do\u015bwiadcza\u0107 i przekazywa\u0107, pozna\u0107 wszystko i \u2019opowiedzie\u0107 wszystko\u2019?\u201d \u2013 stanis\u0142aw bara\u0144czak<\/span><\/p>\n

\u201e\u2026 podczas gdy pierwszy z traktat\u00f3w podejmowa\u0142 problem dobra, a drugi skupia\u0142 si\u0119 na pi\u0119knie \u2013 trzeci roztrz\u0105sa zagadnienie prawdy. \u2026 W pierwszym z traktat\u00f3w przemawia\u0142 z ironi\u0105 analityk Nowej Wiary, w drugim \u2013 uczestnik \u017cycia literackiego i \u015bwiadek historycznych katastrof w dwudziestym wieku. W trzecim zabiera g\u0142os cz\u0142owiek dokonuj\u0105cy bilansu w\u0142asnego \u017cycia i podsumowania epoki, a zarazem kto\u015b, kto pragnie jednym spojrzeniem obj\u0105\u0107 ca\u0142e ludzkie dzieje.\u201d \u2013 aleksander fiut<\/span><\/p>\n

\u201eIstnieje g\u0142upota wiary i g\u0142upota niewiary. Istnieje m\u0105dro\u015b\u0107 wiary i m\u0105dro\u015b\u0107 niewiary. \u2026 A kiedy Mi\u0142osz [w Traktacie teologicznym<\/em>] powiada: \u2019Ja te\u017c jednego dnia wierz\u0119, drugiego nie wierz\u0119\u2019, to nie jest tak, by jednego dnia by\u0142 m\u0105dry, a drugiego g\u0142upi; nie, on \u017cyje w m\u0105dro\u015bci wiary i m\u0105dro\u015bci niewiary na przemian.\u201d \u2013 leszek ko\u0142akowski<\/span><\/p>\n

Wszystkie traktaty wierszem ukaza\u0142y si\u0119 po szwedzku w t\u0142umaczeniu Jurka Hirschberga. Wi\u0119cej o nich tutaj<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kilka g\u0142os\u00f3w o traktatach wierszem Czes\u0142awa Mi\u0142osza, obecnie dost\u0119pnych w t\u0142umaczeniu na szwedzki: \u201eTraktat moralny jest fascynuj\u0105cym zapisem zmaga\u0144 z terrorem historii. Mi\u0142osz \u2026 zaprotestowa\u0142 przeciwko takiej formie moralnego relatywizmu, w kt\u00f3rej zak\u0142ada si\u0119, \u017ce kryteria moralnej oceny ludzkich zachowa\u0144 mo\u017cna wydedukowa\u0107 ze znajomo\u015bci tajemnic Weltgeistu.\u201d \u2013 \u0142ukasz tischner cytuj\u0105c leszka ko\u0142akowskiego \u201eTraktat poetycki \u2026 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-959","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hirschberg.se\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/959","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hirschberg.se\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hirschberg.se\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hirschberg.se\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hirschberg.se\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=959"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hirschberg.se\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/959\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hirschberg.se\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=959"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hirschberg.se\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=959"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hirschberg.se\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=959"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}